Vragen stellen

Geschreven door Sonja Laethem

In de doolhof van je denken kent alleen je hart de juiste weg - Patrick Mundus

23 sep, 2021

Het stellen van vragen en het aannemen van een onderzoekende houding worden niet wezenlijk gewaardeerd. Doch, we doen het beter wél, want het levert verstandige en verbindende mensen op. Het is (nog) niet iedereen gegeven, waarom niet?

Volgens Jonathan Haidt (Amerikaans sociaal psycholoog) zijn we altijd op zoek naar ons eigen gelijk en filteren we informatie die we tegenkomen op een manier die bij ons standpunt past.

Instinctief schieten we bij een wat lastige vraag in een survivalmodus, omdat een vraag betekent dat we worden bedreigd in onze identiteit. Dat geldt natuurlijk niet voor feitvragen, zoals ‘waar woon je’, maar denk hierbij aan de vraag: ‘verduidelijk even wat je gezegd hebt over….’?

We ondervragen de werkelijkheid niet, we martelen haar totdat ze bekent wat we graag willen horen (Ruben Mersch, Vlaamse filosoof en bioloog)

Onze overtuigingen maken deel uit van wie we zijn. Informatie die daar tegenin gaat, bedreigt de kern van onze persoonlijkheid. Daar verzetten we ons tegen. We willen onze overtuigingen en wie we zijn niet ter discussie stellen. Wanneer jou een vraag wordt gesteld, betekent dit dat je wordt uitgenodigd en uitgedaagd om na te denken. En misschien moet je je standpunt herzien, herformuleren of gewoon besluiten dat je het verkeerd zag.

Perspectivistische lenigheid

Bewust worden dat we allemaal spreken en handelen vanuit ons eigen “model of the world” laat ons toe verandering te brengen in de manier van onze communicatie en een persoonlijk groeiproces aan te gaan. Het schept ook veel meer verbinding met je gesprekspartner en je kun je relatie een diepere betekenis geven.

Je kunt ervoor kiezen jezelf te trainen, maar je moet ‘dit is mijn waarheid’ durven loslaten om ruimte te maken voor objectiviteit en gemeenschappelijke wijsheid. Dit vergt verdragen dat je wordt uitgedaagd om te verdiepen, te reflecteren en zelfs je eigen spreken en denken onder de loep te nemen. Dit maakt ons angstig en we gaan dit liever uit de weg. Het is té spannend. Immers, achter onze uitspraken en opvattingen zit een eigen mens- en wereldbeeld verscholen. Onze reflex is dit beschermen, het gaat hier namelijk om een hele identiteit. De reacties op dergelijke spannende vragen / gesprekken zijn zeer uiteenlopend, van defensief, vluchten, zwijgen, tot naar de mond praten.

Reflectie: hoe zie jij jezelf reageren op spannende vragen? Wat wilde je toen beschermen?

Denkvragen zijn ook waardevol om een probleem helder te krijgen, voor je oplossingen bedenkt. Het is vaak zo dat men oplossingen aanreikt zonder dat het échte probleem gekend is. Doorvragen is hét middel om verborgen agenda’s op tafel te krijgen of, verborgen aannames te achterhalen.

In ons koppel kennen wij maar al te goed de meerwaarde van dialogeren. We zijn ervan overtuigd dat het ons diepe verbondenheid oplevert. Om dicht bij elkaar te staan hebben we de dialoog geïntegreerd is in ons leven. Ik moet er wel bij vertellen dat het tijd vraagt en discipline. Helaas ontbreekt het ons af ten toe aan discipline. We hebben geen ‘tijd’. We houden het vaak op vluchtige gesprekken zonder goede vragen. Maar keer op keer worden we terug getrokken naar de dialoog omdat de afstand tussen ons groter wordt. De meest ideale situatie voor ons is eerst tien minuten te schrijven over een onderwerp en erna tien minuten te dialogeren. We stellen elkaar verdiepingsvragen over wat onze partner schreef. Telkens weer moeten we besluiten dat het zo waardevol is voor onze relatie indien we de tijd nemen om met elkaar in dialoog te gaan. Dit doen we zo al zestien jaar, met vallen en opstaan (jep, ons ego speelt ons af en toe parten). Deze manier van leven hebben we te danken aan Encounter Vlaanderen (voor meer info, klik op de link).

Growth is growth, no matter how small

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *